dinsdag 27 september 2016

maandag 26 september 2016

LOST PARADISE IN WEST AFRICA 3

Sunset above Accra, February 2014


The Hotelbar, Lomé, February 2014


Boldercontrol, Lomé, February 2014


Getting Water, Lomé, February 2014


Charcoal Seller's House, Lomé, February 2014


Go-Cart, Lomé, February 2014


A piece of Waste Land, Lomé, February 2014


Blue Entrance, February 2014

zaterdag 24 september 2016

AI WEIWEI: KUNSTENAAR, REBEL, BALLING, VLUCHTELING EN MIGRANT (deel 2)


Wat is Weiwei nu eigenlijk? Een balling of een vluchteling? Hij is door de Chinese regering weggepest en om erger te voorkomen, zoals een aantal vrienden en zijn advocaat is overkomen, is hij gemigreerd naar Duitsland. Hij is dus tegelijk vluchteling, balling en migrant. Door dit nomadische bestaan is hij ontworteld of heeft hij nooit echt ergens wortel kunnen schieten.

Ontworteld zijn of geen wortels hebben, heeft tot gevolg dat je op jezelf aangewezen bent en je helemaal opnieuw moet oriënteren in je nieuwe wereld. Je moet in de nieuwe situatie, je status zien vast te stellen. De tragiek is dat eenmaal je ontworteld bent, je voor altijd ontworteld blijft. Een vreemdeling in je nieuwe land, een vreemdeling ook in het land van je geboorte. Nergens meer een thuis. Degenen die langer in het buitenland gewoond en gewerkt hebben, kunnen erover meepraten. Wie nooit van huis en haard is weg geweest kan het zich maar moeilijk indenken.


Je raakt door de ontworteling op zijn minst ook een stuk van je identiteit kwijt. Een gebruik in het ene land kan zeer ongebruikelijk zijn in het andere land. Dat begint al met kleding en gedrag. Wie ben je in Duitsland, in hoeverre word je Duitser en wat is er nog Chinees aan je? Vragen waar je niet zo maar een antwoord op krijgt maar die je wel nodig hebt om verder te kunnen. Uit de twee hedendaagse tentoonstellingen van Ai Weiwei blijkt dat zijn kunstenaarschap meteen ook een zoektocht is geworden naar zijn eigen identiteit als Chinese vluchteling, als kunstenaar, als balling, vluchteling en migrant in Duitsland of moet ik zeggen Europa?

Voor Weiwei zal het Europa zijn. Hij heeft tegelijkertijd een tentoonstelling in de Centraal Europese stad Wenen, een monumentale stad van een oud Europees keizerrijk en een in in de Europese randstad Amsterdam, van waaruit de wereld al eeuwen bereisd wordt. In Wenen heeft Weiwei in het museum 21er Haus en het Belvedere een tentoonstelling gewijd aan zijn Chinese verleden en zijn nieuwe leven onder de naam ‘Translocation Transformation’. Hij heeft de ruïne van de woning van zijn voorouders, een familie van theehandelaren tijdens de Mingdynastie in China (1368 - 1644) , opnieuw opgebouwd in de hal van het 21er Haus in Wenen. Daarnaast staan twee kleine  huizen (zie foto voor een van die huizen) gemaakt van theeblaadjes omringd door een tuin van theeblaadjes. Aan het eind van de hal ligt een groot veld dat op het eerste gezicht gevuld lijkt met botresten maar dichterbij gekomen zie je dat het in China opgegraven theepotscherven zijn. 

In de tuin van het verderop gelegen museum Belvedere heeft hij de vijver vol gelegd met lotusbloemen die bij nader inzien zijn gemaakt van 5 reddingsvesten. Dit thema sluit dus aan bij dat in  Nederland '#SafePassage'. Om de vijver staat een "Circle of Animals",  grote "artistieke replica's" van originele antieke bronzen koppen uit de Chinese dierenriem, twee ervan zijn van Yves Saint Laurent geweest.

"Between 2000 and 2007 China bought back five of the looted animal heads (the original sculptures were from the whole body). In 2009 two further heads that had entered Yves Saint Laurent's private collection came up for sale at an auction. After some to and fro these were given to china as a gift by Francois-Henri Pinault. The rest are still missing. Ai Weiwei responded by recreating the series in bronzes that are not exact replicas but a monumental, artistic interpretation and as such, both physically and conceptually, are a product of the twentieth-forts century. The artist deliberately placed the heads, which were literally decapitated by the looters, onto posts." (overgenomen uit de tentoonstellingsfolder) 



Op de voorgrond een van de twee "theehuizen" gebouwd met gedroogde theeblaadjes en omringd door een theetuin van gedroogde theeblaadjes. Op de achtergrond de pilaren van zijn voorouderlijke huis dat sinds de Culturele Revolutie is vervallen. Weiwei heeft het opgekocht en het in het museum 21er Haus weer goeddeels opgebouwd.

Transformation

The subjects of expulsion, migration or even an intentional “change of scenery” as catalysts of transformation in people and objects run like a thread through the life and the work of Ai Weiwei. This applies to his youth as much as the time as an artist in the USA, his return to China, and his emigration to Berlin. Every translocation is followed by a process of readjustment. This also involves inner migration and a change of identity. In spite, or perhaps because, of his nomadic life. Ai Weiwei remains a social figure, a political animal, and cannot be seen as detached from his environment, feloow humans, society, tradition and culture.” (tekst overgenomen van de folder bij de tentoonstelling in Wenen)

De vijver achter het Weense museum Belvedere met op de voorgrond een gekopieerd antiek bronzen hoofd uit de Chinese dierenriem. In de vijver liggen lotusbloemen, elk gemaakt van 5 zwemvesten. 

Met zijn tentoonstelling in het Amsterdams fotomuseum FOAM ‘#SafePassage’ onderzoekt hij de status van vluchteling in Europa. , een status die hij dus nu ook heeft.

#SafePassage

Als politiek vluchteling onder constante surveillance door de Chinese overheid voelt de kunstenaar zich verwant met de groeiende stroom vluchtelingen die Europa proberen te bereiken. Sinds zijn eerste bezoek aan het Griekse eiland Lesbos in december 2015 heeft Ai Weiwei vluchtelingenkampen in Syrië, Turkije, Italië, Frankrijk en andere belangrijke toevluchtsoorden bezocht.
De tentoonstelling #SafePassage in Foam gaat over het lot van het individu ten opzichte van het maatschappelijke systeem. Van Ai Weiwei’s persoonlijke ervaringen ten tijde van zijn onderdrukking door het Chinese overheid, tot de duizenden vluchtelingen en migranten die hun leven riskeren om Europa te bereiken, om daar vervolgens op gesloten grenzen te stuiten.” (Tekst overgenomen van de website van FOAM)

Houtsneden behorend tot het voorouderlijk huis van Weiwei

Dankzij zijn kunstenaarschap en zijn internationale bekendheid is de vluchtelingstatus van Ai Weiwei anders en materieel beter dan die van de gemiddelde door hem gefotografeerde vluchteling. Maar de ontworteling is er niet minder om. Elk vluchteling zal op zijn manier geestelijke inspanningen moeten doen om de ontworteling dragelijk te maken en dat is en blijft moeilijk. Hoeveel behoud je van je land van herkomst en wat neem je over van je land van aankomst? Dat zal voor ieder persoon anders uitvallen. Je moet je eigen identiteit opnieuw opbouwen en dat is een moeizame aangelegenheid. 

De opbouw van een nieuwe identiteit, integratie of ook wel  aanpassing, neemt de rest van je leven in beslag. Kijk maar naar het integratieproces van bijvoorbeeld Turken en Marokkanen. De ene Turk of Marokkaan is qua integratie de andere niet. Tot veler verrassing heeft de ontworteling ook nog zijn gevolgen voor de nieuwe generatie, zelfs als die geboren is in het nieuwe land. Geen wonder want de ouders geven hun kinderen geen kant en klaar identiteit mee maar de ontworteling zelve. Het is een erfenis van zijn of haar gemigreerde ouders waar ook zij mee moeten leren leven. Integratie is dus helemaal geen makkie en kan wel 3 generaties kosten, als het al ooit helemaal overgaat.



vrijdag 23 september 2016

AI WEIWEI: KUNSTENAAR, REBEL, BALLING, VLUCHTELING EN MIGRANT (deel 1)


De internationaal bekende en intussen ook beroemde Chinese kunstenaar Ai Weiwei is een rebelse kunstenaar of wat tegenwoordig heet activist, kunstenaar en dissident. Dat heeft hij met de paplepel ingegoten gekregen. Je kunt niet anders dan een rebelse kunstenaar worden als je vader, een bekende Chinese dichter, tijdens de Culturele Revolutie van Voorzitter Mao Tse Toeng verbannen wordt naar de Gobi woestijn. In het Penguin boekje ‘Ai Weiwei speaks - met Hans Ulrich Obrist’ (2011) lees ik dat hij de kunsten, het activisme en de dissidentie al heeft meegekregen met zijn geboorte. Zijn vader was een bekende Chinese dichter die net als zoveel intellectuelen indertijd tijdens de culturele revolutie, aangestuurd door Voorzitter Mao, verbannen werd naar de Gobi woestijn.

“Well, I was born in 1957. My father, Ai Qing, was a poet. As I was growing up he was criticized as a writer and punished and sent away to the Gobi desert in the northwest. So I basically spent sixteen years of my childhood and my youth in the Xinjiang Province, which is a remote area of China, near the Russian border. Living conditions were extremely harsh, and education was almost non-existent. But I grew up within the Cultural Revolution, and we had to exercise and study criticism, from self-criticism to political articles by Chairman Mao and Karl Marx, Lenin and such. That was an everyday exercise and formed the constant political surroundings. Aftre Chairman Mao died I got into film university, at the Beijing Film Academy.” (blz. 73 in het Penguin Boekje ‘Ai Weiwei speaks with Hans Ulrich Obrist’, 2011).

Moet je nagaan. Tijdens de ballingschap van de Weiwei’s prezen de professoren Wertheim en Huizer de Chinese Culturele Revolutie als een voorbeeld ter navolging aan. Met Huizer heb ik daarover nog ooit een pittige telefoongesprek gevoerd maar er was geen beginnen aan. Te gelovig. De Maoïstische boodschap was ook aangekomen bij Jan Marijnissen en zijn vrienden in mijn geboortestad Oss. Er werd toen ook druk gezwaaid met het Rode Boekje van Mao. Er verscheen zelfs een speciale druk voor scholieren. China aan de Noordzee moesten we worden.


Na zijn ballingschap ging Weiwei dus naar de filmacademie, hij wilde namelijk kunstenaar worden. Toen hij de kans kreeg, vertrok hij naar New York (1982) Hij woonde er 10 jaar. Van balling was hij een gewone Chinese burger geworden en nu dus een migrant. 

“I stayed in New York. I gave up my legal status because I knew I was going to stay there forever, so I become an illegal alien. I tried to survive by doing any kind of work that came to hand - I did gardening at the beginning, and housekeeping. At that time my English was quite bad. Then I did carpentry, I did framing work, I had a printing job, I did all sorts of work just to survive, but at the same time I knew I was an artist. It became like a thing to be ‘an artist’. You’re not just somebody else, but an artist. But I wasn’t making so much art. After Duchamp, I realized that being an artist is more about a lifestyle than producing some product.” (blz.86)

Kunst als een leefwijze. Dat sluit aan bij ons idee van de romantische kunstenaar, de man die in armoede op zolder zijn meesterwerken schildert. Ai Weiwei heeft geen moeite met die opvatting. Hij vindt dat je moet leven voor je kunst en dat is natuurlijk nooit gemakkelijk. Hij was door wat hij zag van zijn vader tijdens hun ballingschap gehard:

“During the Cultural revolution he was punished with hard labour and had to clean the public toilets for a village of about 200 people…So for five years he never really had a chance to rest, even for one day. He often joked; he said, ‘You know, people never stop shitting.’ If he stopped one day, the next day’s work would be exactly doubled and he wouldn’t be able to handle it. He physically worked hard but he really handled this job well. I often used to go and visit him bat those toilets, to watch what he was doing. I was to small to help….So that’s my childhood education.”  (blz.74) 

In zijn eerste dertig levensjaren heeft Ai Weiwei al meer meegemaakt dan anderen in hun hele leven. In New York ontdekt hij dat hij weliswaar een vrij man was maar voor de rest weinig mogelijkheden had om zich daadwerkelijk aan de kunsten te wijden. 

“On the one hand you want to do something, but at the same time you realize it’s almost impossible, economically and culturally. It was an excuse for me to go back to China and to take a look, because for the past twelve years I hadn’t written back home and had never visited. I didn’t have a good relationship with my family. There was some distance. .. So in 1993 I made a decision and just packed everything and moved back.” (blz.87) 

Een andere reden om terug te gaan naar China was de ziekte van zijn vader, zo vertelde hij eerder op blz. 75. De beslissing terug te keren, is opnieuw een keerpunt in zijn leven. Terug in China zag hij dat er niets wezenlijks was veranderd in zijn land.

“I had no illusions about China., even though everybody told me that China had changed so much and that I should take a look. Some things had changed , some things hadn’t changed. What changed was that there was more beauty in the centre. It was a little bit looser about the economy. There was a little bit of free enterprise, but there was still a strong struggle, the ideology. And what hadn’t changed is the Communist Part - it’s still wide, still kills today. There’s still censorship, there’s no freedom of speech, just the same as I left. It’s really crazy. It’s really such a complex set of conditions.” (blz. 87-88)


Weiwei was als kunstenaar en als mens een vrijdenker geworden en dan kan het haast niet anders of je komt in een dictatoriaal land als vanzelf in botsing met de regering en de regerende Communistische Partij. Weiwei is echter niet bang voor de confrontatie.

Hij ondersteunt met zijn kunstprojecten de mensen in Sichuan die de regering de schuld geven van de dood van hun kinderen tijdens een aardbeving waarbij als gevolg van corruptie scholen als kaartenhuizen instortten. Ook bemoeide hij zich met het schandaal van de vergiftigde melkpoeder die een aantal pasgeboren baby’s het leven kostte.


Al gauw raakt het geduld van de autoriteiten met Weiwei op. In 2011 wordt hij officieel beschuldigd van belasting ontduiking, een bekende truc waar ook Poetin gebruik van maakt om zijn critici uit te schakelen. Nadat hij in hetzelfde jaar wordt vrijgelaten, krijgt hij huisarrest. Vrienden van hem worden ondertussen tot jarenlange gevangenisstraffen veroordeeld. Zijn advocaat verdwijnt zelfs spoorloos. In 2015 krijgt Weiwei zijn paspoort terug en gaat in ballingschap naar Berlijn.

donderdag 22 september 2016

FLANDERS-LAND 48 (De Brouwersroute)

De achtertuin, Brouwersroute 2009

Voortuintje met beelden, 2009



De blinde muur, Brouwersroute 2009


Café Taxi in Peizegem, Brouwersroute 2009


De lichtmast, Brouwersroute 2009



Het koeienrek, Brouwersroute 2009


Landschap, Brouwersroute 2009


Huizenrij langs ongebruikte spoorlijn, Brouwersroute 2009